కల్పన - సామాన్య

    దాలియా పూలమొక్కలు నిండిపోయిన దారి వెంబడి క్లాస్ రూంలోకి వెళ్తూ వెళ్తూ ఆగి "అమ్మా! నన్ను తీసికెళ్లడానికి నువ్వే వస్తావు కదా! ప్రామిస్ కదా!'' అంది పాపాయి. పువ్వుల్లో పువ్వులా కలిసిపోయి ... ముద్దుగా కన్నుల పండుగ్గా ఉంది. 'ప్రామిస్ రా వస్తాను' అన్నాను.

    పూలను చూస్తే జ్ఞాపకమొచ్చింది. ఇవాళ ఇకెబెన క్లాసుంది. వెళ్లాలి. ఏవేవో పనులు. ప్రతిరోజూ ఉండేవే అయినా ఇవాళ కొంత ఎక్కువ. ఎన్ని పనులున్నా ఇకెబెన క్లాసు వదలబుద్ధి కాదు. కళ్లకు, ముక్కుకు ఇంపుగా రంగురంగుల పూలు, పరిమళాలు. అమర్చుతూ వెళితే వచ్చే రూపం ఎంత బాగుంటుందో! అసలు ఆ రంగులే మనసుకు ఏదో శాంతినిస్తాయి. ఓదారుస్తాయి. అందుకే క్లాసుకి ఆబ్సెంటు కాబుద్ధి కాదు.

    క్లాస్ దగ్గర స్కూటీకి స్టాండ్ వెయ్యబోతుంటే పక్కనే ఇంకో స్కూటీ వచ్చి ఆగింది. తను ఇకెబెనలో నా బాచ్‌మేట్ కల్పన. హెల్మెట్ తీసి చెమట తుడుచుకుంటూ అంది "ఎంత ఎండలండి అప్పుడే. ఈవినింగ్ బాచ్‌కి వద్దామంటే ఇంట్లో కుదరదు''. ఇద్దరం వెడల్పాటి మెట్లు ఎక్కుతూ ఆ కాంప్లెక్స్ చివరనున్న క్లాస్‌కి వెళ్లాం.

    అదే చివరి క్లాసు. అందరికీ వీడ్కోలు చెప్పి బయటపడ్డాను.

* * *

    హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో హ్యూమన్ రైట్స్ డిస్టెన్స్ జాయినయ్యాను. ఇంకో రెండు రోజుల్లో ఎగ్జామ్స్. ఇంటి నుండి వెళ్లి రావడం అంటే కనీసం 20 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం. అదెలా ఉన్నా ఇప్పటిదాకా ఒక ముక్కా చదవలేదు. అందుకే పిల్లని అమ్మమ్మకి అప్పగించి హాస్టల్లో చేరిపోయాను.

    మొదటి పేపర్ బాగానే అయింది. రెండవ పేపర్ పుస్తకాన్ని చక్కగా మంచమెక్కించి కిటికీ దగ్గరగా నిలబడి బయటికి చూస్తున్నా. యూనివర్సిటీ గెస్ట్ హౌస్ వెనుకంతా అడవి. సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ వందల ఎకరాల విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంటుంది. తలుపు తట్టిన శబ్దం వినిపించి కిటికీ వదిలి వెళ్లి తలుపు తీసా. ఎదురుగా ఇకబెనా కల్పన. నేను ఆశ్చర్యంలో నుండి బయటపడేలోపు ఆ అమ్మాయి "హాయ్ నైస్ టు సీ యు హియర్'' అని పలకరించి లోపలికి వచ్చింది.

    "ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ చేస్తున్నానండి. ఎగ్జామ్స్ జరుగుతున్నాయి. నిన్నంతా డార్మిటరీలో ఉన్నాను. చాలా డిస్టర్బెన్స్. ఏదో కోర్సుకి వచ్చారు వాళ్లు. బాగా ఎంజాయ్ చేస్తున్నారు. నేనేమో ఇంత వరకు చదవనేలేదు. పదే పదే రిక్వెస్ట్ చేస్తే చివరికి డబుల్ రూమని ఇక్కడికి పంపారు. అన్నట్లు మీరే పని మీద వచ్చారు?'' అంది కల్పన.

    "నేను హ్యూమన్ రైట్స్ చేస్తున్నా. ఎగ్జామ్సే నాక్కూడా''.

    "అచ్చా! మీది ప్రాపర్ హైద్రాబాదే అనుకుంటా కదా'' అంది కల్పన.

    "అవునండి. ఇల్లు ఇక్కడి నుండి బాగా దూరం. అదీగాక నేను కూడా ఏమీ చదవలేదు'' మొదటిసారి ఆ అమ్మాయిని పరీక్షగా చూస్తూ అన్నాను. తన నవ్వు ఎవరి నవ్వులానో ఉంది. జ్ఞాపకం రావటం లేదు. చక్కటి అమ్మాయి. ఫ్రెండ్లీ స్మైల్. తను లగేజ్ సర్దుకుని ఫ్రెషప్ అయి పుస్తకం పట్టుకుని మంచం ఎక్కబోతూ కిటికీ దగ్గరకొచ్చి బిస్కెట్స్ ఆఫర్ చేసింది. "వేకువ ఝామున లేస్తే బోలెడు నెమళ్లు చూడొచ్చిక్కడ. ఆ కనిపించే అడవి నుండి వస్తాయి. పిల్లా పాపలతో'' బిస్కెట్ తీసుకుంటూ అన్నాను.

    "నెమళ్లా?'' ఆ అమ్మాయి ఆశ్చర్యంగా అంది.

    "అవును. మా యూనివర్సిటీలో బోలెడు నెమళ్లు ఉంటాయ్. హాయిగా స్వేచ్ఛగా తిరుగుతుంటాయ్. ఇక్కడ స్టూడెంట్స్‌లాగే'' అన్నాను.

    "ఓ సో యు ఆర్ ఫ్రం దిస్ యూనివర్సిటీ ఓన్లీ. అందుకే మీకు ఇలా రూం ఇవ్వగలిగారన్న మాట'' అంది.

    "మే బి!'' అంటూ చిన్నగా నవ్వాను.

    చూస్తుండగానే పల్చగా చీకట్లు ఆవరించడం మొదలుపెట్టాయి. చీకట్లను వెలిగిస్తూ వెన్నెల నెమ్మదిగా అడవిపై పరుచుకుంటోంది. కిటికీ వద్దనుండి లేచి, చదువుకుంటున్న ఆ అమ్మాయితో "డిన్నర్‌కి టైమైనట్లుంది ... వస్తారా'' అన్నాను. తనూ లేచింది.

    డిన్నర్ మొత్తం ఒక్క పుల్కా, కర్రీతో ముగించి "ఏంటోనండి. ఒక్క బాబేనా ... అప్పుడే ఒళ్లొచ్చేసింది... ఎప్పుడూ కూర్చుని ఉండాల్సిన జాబ్ కదా. డెలివరీ తర్వాత కొంత వ్యాయామం కూడా లేకపోవడం చేత ఇలా అయిపోయాను'' అంది. నేను తన వెనుకే ప్లేట్ పెట్టడానికి వెళ్తూ నవ్వి అన్నాను "సేమ్ విత్ మి. కాని జాబ్ వల్ల కాదు లెండి. శరీరపు తీరు. అంతే. అన్నట్లు మీ బాబేం చదువుతున్నాడు?''

    "సెకండ్ క్లాసండి. మీకు పిల్లలున్నారా?''

    "హా! ఒక పాప. తను కూడా క్లాస్ టూ లోనే ఉండాలి. కానీ నా జాబ్ ఒక దగ్గర, నా హస్బెండ్‌ది ఇంకో దగ్గర. బాలన్స్ చేసుకోడం కుదర లేదు. జాబ్ వదలాలా వద్దా ... సందిగ్ధం. నేను అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ని. అండ్ ఐ లవ్ టీచింగ్. పిల్లలు ... పాఠాలు ... చాలా నచ్చిన ఉద్యోగం నాకది. అదీ కాక చదివేటప్పుడు పోరాట పటిమతో చదువుతాం కదా. ఉద్యోగం వదలలేకపోయాను. కాని చివరికి తప్పలేదు. జాబ్ విడిచేసా. కానీ అప్పటికే ఆలస్యం జరిగింది. పాపాయి ఈడు వాళ్లు ఇప్పుడు క్లాస్ త్రీకి వెళ్లబోతుంటే తనేమో ఇంకా యు.కె.జి. నే ... అది సరే.

    కాసేపు వెన్నెల్లో వాకింగ్ చేద్దామా'' అన్నాను. "నడుద్దాం. ఈ వెన్నెల మనం ఉంటున్న నడి హైదరాబాద్లో వంద చేతులు చాచినా దొరకదు కదా'' అంటూ బయల్దేరింది. నల్లటి రోడ్డు, పండు వెన్నెల పడి పట్టుపంచ కట్టుకున్న కొత్తపెళ్లికొడుకులా సంతోషంతో మిడిసి పడుతున్నట్టుంది.

    కొంత మౌనం తర్వాత ఆ అమ్మాయి అంది "నాదీ సేమ్ ప్రాబ్లమండి. నేను బి.టెక్ చేశాను. జాబ్ వదిలి టు ఇయర్స్ అయింది. జాబ్ వదిలే సమయానికి ఏడాదికి ఇరవై లక్షలు సంపాదిస్తున్న టీం లీడర్ని. ఇప్పుడు వెయ్యి రూపాయలు కూడా సంపాదించడం లేదు. కానీ నా విషయంలో బాబొక్కడే కారణం అనలేనేమో''.

    ఇద్దరం నాలుగు రోడ్ల కూడలికి వచ్చాం. నేను ఆగి తనతో అన్నాను "ఆ కనిపించే బిల్డింగ్ మా లైబ్రరీ. ఒకసారి లోపలి వరకూ వెళ్లొద్దామా''.

    తనే ముందు నడిచింది.

    లైబ్రరీ ప్రశాంతంగా ఉంది. తమ యవ్వనపు ముఖాల్ని పుస్తకాల్లోకి, కంప్యూటర్లలోకి దూర్చేసి ఉన్నారు పిల్లలు. తెలుగు వింగ్ వైపు వెళ్లి నేను ఎప్పుడూ కూర్చునే కుర్చీ చూశాను. ఏమీ మారవు యూనివర్సిటీలు. అదే కుర్చీ. అదే కిటికీ. ఇక్కడి నా ఘన సమయాలన్నీ లైబ్రరీలోనే గడిచాయి. ఏ ఎంజాయ్‌మెంటూ లేదు సాధారణ స్టూడెంట్స్‌లాగా. ఎప్పుడూ చదువు ...చదువు. దాన్ని ఎంజాయ్ చేసాననేది వేరే విషయం. ఏమైనా ఈ లైబ్రరీని చేతులు చాచి కావలించుకోవాలన్నంత ప్రేమ కలుగుతుంది ఎప్పుడు చూసినా. దట్ ఈస్ ఆల్సో వన్ రీజన్ వై ఐ ప్రిఫర్ టు స్టే ఇన్ ది హాస్టల్ ... నా స్వేచ్ఛా గాలుల జ్ఞాపకాల నిధి ఈ యూనివర్సిటీ. మళ్లీ వెనకకు నడవడం మొదలుపెట్టాం. దారంతా పసుపు రంగు పూలు. సోలిపోతున్నా ఆహ్వానం పలుకుతున్నట్లుగా పరుచుకుని ఉన్నాయి. కల్పన బాబుతో కాబోలు మాట్లాడుతోంది ఫోన్లో. సంభాషణంతా తమిళంలో సాగుతోంది. కాల్ ఎండ్ చేసిన తరువాత అన్నాను "మీరు తమిళులా ...''

    "అవునండి. ఐ యాం ఫ్రం మదురై. అండ్ మై హస్బెండ్ ఈజ్ ఫ్రం కోయంబత్తూర్''

    "అచ్చా. కానీ యువర్ తెలుగు ... సో నైస్, ఊహించలేదసలు''

    "థాంక్ యు! బాబును వదిలి వచ్చా కదా. కొంత బెంగ. కానీ ఎందుకో ఒక వారమైనా ఆ సఫోకేషన్ నుండి తప్పించుకోగలిగితేనే ఎగ్జాం ఇవ్వగలనని అనిపించింది. వచ్చేసాను. లేదంటే దూరం పెద్ద లెక్క కాదు. కానీ ఇలా రావడం ... ప్రాబ్లమే. అతను బాబుతో పెద్ద కేరింగ్‌గా ఉండడు. నేను తనని ఓ టు ఇయర్స్ వదిలేసానండి. చెన్నై నుండి బెంగళూర్‌కి ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయించుకుని వెళ్లిపోయా. అట్లా తనకి బాబుకి గేప్ వచ్చింది''.

    ఇద్దరం మౌనమయ్యాం. ఎందుకని అని ఏం అడుగుతాం. స్థూలంగా చూస్తే ఆడవాళ్లందరూ ఒకే పడవల్లో ప్రయాణిస్తూ ఉంటారు. ఏవో స్వల్ప తేడాలు అంతే.

    ఫైన్ ఆర్ట్స్ వాళ్లు టీ కప్ లాటి చిన్న శిల్పం పెట్టారు రోడ్డు మధ్యలో. దాని చుట్టూ చిన్న లాను ముచ్చటగా. "ఇక్కడ కాసేపు కూర్చుందామా కల్పనగారూ'' అన్నాను. తను తల ఊపి కూర్చుంది.

    వెన్నెలను చూస్తూ మాట్లాడ్డం మొదలు పెట్టింది.

    "ఎంతెంత పెద్ద కార్పొరేట్ ఆఫీసుల్లో యూనివర్సిటీలల్లో పని చేస్తున్నాం ఇవాళ ఆడపిల్లలం. ఎంతమంది కస్టమర్స్‌ని హాండిల్ చేస్తాం. విదేశాలకి ఒంటరిగా వెళ్లి వచ్చేస్తాం. టీంని లీడ్ చేసేస్తాం. కానీ కుటుంబం విషయం వచ్చేసరికి ఎక్కడో తప్పు జరిగిపోతుంది. మన తెలివంతా ఎక్కడికి పోతుంది అనిపిస్తుంది. కుటుంబమనే ఒక చిన్న యూనిట్ని ఎందుకు మేనేజ్ చేయలేకపోతున్నాం. ఇంట్లో నా అపజయం ఆఫీస్లో బాస్‌గా నా సక్సెస్‌ని తగ్గించలేక పోవచ్చు. కానీ ఇవ్వాల్సినంత ఆనందాన్ని కూడా ఇవ్వలేకపోతుంది కదా. ఎప్పుడూ మనసులో ఏదో దిగులు, భయం. ఇంట్లో ఇవాళ ఏం గొడవ అవుతుందో ... ఇట్లా ...
అతను నన్నొక పెళ్లిలో చూసి ఇష్టపడ్డాడు. సేమ్ ప్రొఫెషన్. అందుకని వాళ్ల వాళ్లు వచ్చి అడగగానే మా పేరెంట్స్ ఒప్పుకున్నారు. పెళ్లయిపోయింది''.

    కల్పన ఆగి నవ్వింది. నవ్వితే ఆ అమ్మాయి కింద పెదవి ఒంపు తిరుగుతుంది. ఇలాటి నవ్వే ఎక్కడో చూశాను. జ్ఞాపకం రావట్లేదు. కల్పన తిరిగి ప్రారంభించింది.

    "మొదటేమో ఇద్దరం సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్స్‌మి కనుక కట్నకానుకలు వద్దని అన్నారు. కానీ ఎందుకనో వాళ్లకి కట్నం తీసుకురాని కోడలినని వెలితి ఉండేదనుకుంటా ...''

    "అది వెలితి కాదు కల్పనా. నరనరాన జీర్ణించుకుపోయిన మన సంస్కృతి కల్పించిన అసంతృప్తి. లక్షలు సంపాదించే కోడలయినా వస్తూ వస్తూ కాసులు మూట కట్టుకువస్తేనే విలువ ఇస్తారు.''

    "ఔను. నిజమే! పదే పదే అనే వాళ్లు ఏమిచ్చాడు మీ నాన్న. ఏం తెచ్చావు నువ్వు అని. నా పేరెంట్స్‌ని కించపరుస్తూ మాట్లాడేవాళ్లు. వాళ్లనేమైనా అన్నప్పుడు నాకు ఏడుపు ముంచుకొచ్చేది. నా కళ్లలో నీళ్లు రాగానే ఆ తిప్పిందండీ కొళాయి అనే వాళ్లు వ్యంగ్యంగా. అటువంటి కామెంట్స్ మరీ హర్టింగ్‌గా అనిపించేవి.

    మన జెనరేషన్ ఆడపిల్లలం చదువు నుండి నేరుగా ఉద్యోగాలలోకి, పెళ్లిలోకి వచ్చేస్తున్నాం కదా. తినడం తప్ప వంట నేర్చుకునే తీరిక కూడా ఉండని షెడ్యూల్స్ కదా మనవి. మా అత్తగారు కాపురానికొచ్చిన రెండో రోజే నన్ను వంటింట్లోకి వెళ్లమన్నారు. ఏం చెయ్యాలి ఎలా చెయ్యాలి కనీసం అవగాహన కూడా లేదు నాకు. నేర్పుతారేమో నేర్చుకోవచ్చు అనుకున్నాను. మా అత్తగారు తమాషా చూద్దాం అని పెదవి బిగించి కూర్చున్నారు. సరే సాంబారు అందరం చాలా సార్లు తిని, చూసి ఉంటాం కదా అందుకని అది ఎంచుకున్నా. పప్పు ఉంటుంది. కూర ముక్కలు ఉంటాయి. అది తెలుసుకాని సాంబారులో చింతపండు కనిపించదు కదా. అంచేత చింతపండు వెయ్యలేకపోయా. అప్పటికీ కూర బాగానే చేశాను. అయినా మా అత్తగారు అవాళ నానా రభస చేసారు. అప్పటికింకా నా కొత్త పెళ్లికూతురితనం పోలేదు కూడా.

    మా ఆడపడుచు ఒకావిడ ఉండేది ఇంట్లో. ఫ్రిజ్‌లో నీళ్ల బాటిళ్లు ఖాళీగా కనిపించాయనుకోండి. నీళ్లు లేవు బాటిళ్లలో అని నేనెక్కడుంటే అక్కడికి వినిపించేట్టు అరిచేది. నేను ఉరుకుతూ వెళ్లి నింపేదాన్ని. కోడలంటే అలానే ఉండాలేమో అనుకునేదాన్ని.'' పరధ్యానంగా చేతిలో ఉన్న మొబైల్‌ని నొక్కుతూ "బహుశ మీరు అనుకోవచ్చు. ఇదంతా ఏముంది చిన్న గొడవలే కదా అని. బయట ఉండి చూస్తే చాలా సిల్లీగా అనిపిస్తాయి. కానీ ఆ సందర్భం మధ్యలో ఉన్నప్పుడు అవే వేల చేతులతో ఊపిరాడకుండా చేస్తాయి'' నేను కల్పన చేతిని అసంకల్పితంగా నా చేతిలోకి తీసుకుని అన్నాను "వీటి రూపాలు వేరేగా అనిపించవచ్చు కానీ ఎసెన్స్ అదే. మీదైనా నాదైనా ఇంకో స్త్రీదైనా. అన్ డిఫైనబుల్ హింసలివి''.

    "ప్రతి శనివారం బాత్రూం కడిగే పని ఉండేది. ఒక్కోసారి వీలుపడేది కాదు నాకు. అప్పుడు పనమ్మాయికి ఎక్స్‌ట్రా డబ్బులిచ్చేదాన్ని కడగమని. అందుకు నువ్వేం మైసూర్ మహారాజా కూతురివా. నిన్నిట్లా పెంచిన మీ నాన్నని నడి బజారులో నిలబెట్టి కడిగేస్తాం అనేవారు.

    శాలరీ చెక్ తెచ్చి మా మావగారికి ఇవ్వాలి. పెద్దవాళ్లకి ఇవ్వడంలో తప్పేముంది కానీ, ఆయన దాన్ని చేతికి కూడా తీసుకునేవారు కాదు. కళ్లు కూడా పైకెత్తకుండా అక్కడపెట్టు అనేవారు. అది బాధ కలిగించేది సుధీరగారు. బిడ్డల సంపాదన చూసి పెద్దవాళ్లు గర్వపడితే మనకు అదో తృప్తి కదా. నేను అది ఎక్స్‌పెక్ట్ చేసే దాన్ననుకుంటా బహుశా.

    అంత రణరంగంలో నా పక్షం ఎవరున్నారు? నా తప్పేంటి అనుకునేదాన్ని. నా శరీరానికి పట్టాదారుడనుకునే నా భర్త ఎమోషనల్ సపోర్ట్ కావాల్సినప్పుడు మాత్రం శత్రు రంగానికి సారథి అయ్యేవాడు. ఎట్లీస్ట్ న్యాయమేదో దాని వైపు ఎందుకు ఉండకూడదు అనిపించేది. ఈ చిన్ని చిన్ని భేదాభిప్రాయాలే చిలికి చిలికి గాలివానగా మారాయి. బయటకొచ్చేయాలనుకున్నాను. బాబును ఇవ్వనన్నారు. పోలీసుల సహాయం తీసుకుని ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయించుకుని బెంగళూరు వెళ్లిపోయాను.

    అఫీషియల్గా డైవోర్స్ ఏం తీసుకోలేదు కానీ అతను కనీసం ఒక్కసారి కూడా కాల్ చేయలేదు. ఆ రెండేళ్లు అతని కాల్ కోసం ఎదురుచూసేప్పుడు అనిపించేది. ఏంటి లోపం. అతన్ని ప్రేమించడంలో, అతని కుటుంబ సభ్యుల విషయంలో నేను చేసిన తప్పేంటి? మనం ఎక్కడ ఫెయిల్ అవుతున్నాం అని. పర్సనాలిటీ డెవలప్‌మెంట్ క్లాసులు అటెండ్ చేశా. వ్యక్తిత్వ వికాస పుస్తకాలు విపరీతంగా స్టడీ చేశా.

    ఒకరోజు మా బంధువులావిడ అంది. నిజమేనమ్మా మీరు సంపాదిస్తున్నారు కనుక విడిపోతారు. మేం సంపాదించటం లేదు కనుక చక్కబెట్టుకుంటున్నాం అని. అప్పుడు అనిపించింది ఉద్యోగంలో కొలీగ్స్‌తోనో, బాస్‌తోనో ఇబ్బందులొస్తే మనం ఉద్యోగం వదిలేయటం లేదు కదా అని. ఆఫ్ట్రాల్ మ్యారేజ్ ఈజ్ ఆల్సో ఎ బిజినెస్ డీల్. అన్నీ డబ్బు చుట్టూనే కదా తిరుగుతాయి పెళ్లిలో మొదటినుండి. మనం ఎందుకు ఈ బిజినెస్‌లో సక్సెస్ కాకూడదు అనిపించింది.

    యు నో సుధీరా ... భర్తను ప్రేమిస్తూ ఇతను నా స్వంతం అనే ఎమోషన్ మధ్యలో మనం ఉన్నంతవరకే స్ట్రగుల్. ఇదంతా ఓ గేం. గెలవడం ప్రధానం అనుకున్నామా దేర్ ఎండ్స్ దె మేటర్. ఇక ఏం చేసైనా సరే గెలుద్దాం అనిపిస్తుంది. వైభవ్‌కి తండ్రిలేకుండా ఎందుకు చేయాలి. ఈ గేం గెలుద్దాం అనుకున్నాను. తనకు కాల్ చేసి ప్రపోజల్ పెట్టాను. ఇద్దరం హైదరాబాద్‌కి ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయించుకుందామని.

    అలా మా విడి కాపురం మొదలైంది.

    కానీ సుధీరగారూ స్థలాలు మారినంత మాత్రాన స్వభావాలు మారతాయా? నా భర్త ఇప్పుడు తనదే కాక అతని అమ్మ నాన్నల రోల్ కూడా ప్లే చేస్తున్నాడు'' అని నవ్వింది. ... నవ్వి అంది "నా పేరు కల్పన అని పెట్టారు కదా మా పేరెంట్స్. ఒక్కోసారి అనిపిస్తుంది నాకు ఊహలు ఆలోచనలు అందుకే ఎక్కువేమో అని''.

    నేను లేచి తనకు చేయందిస్తూ అన్నాను. "లేవండి కల్పనా ... రూంకి వెళ్దాం''.

    ఒక మేఘం నిండు చంద్రుడ్ని కప్పేస్తూ వెళుతోంది. చంద్రుడు చిన్నబోయాడు. ఆ మసక వెన్నెల్లో అలాగే నడుస్తూ వెళ్లాం. రూం కొచ్చి తాళం తీస్తూ అన్నాను "జాబ్ యెట్లా వదిలేసారు?''

    "వదిలేయాలనుకోలేదు సుధీరగారూ. జీవితంలో ఇది ఇంకో ఫేస్. బాబుని ఎవరు చూసుకోవాలి? ఇద్దరం బిజీ. ఇంటికొచ్చాక బోలెడు పని నా కోసం ఎదురు చూసేది. తను ఆఫీసయ్యాక ఫ్రెండ్స్‌తో టైం స్పెండ్ చేసేవాడు. నేను బాబుకోసం ఇంటికి ఉరికేదాన్ని. బహుశా దట్ ఈజ్ కాల్డ్ మదర్ ఇన్ట్సింక్ట్. బాబు చదువుతున్నాడో లేదో... తింటున్నాడో లేదో ... ఇలా అస్తమానం సతమతమయ్యేదాన్ని తనకి ఓ ఫీలింగ్ ఉంది.

    నేనే కావాలని ఇలా చేశాను కనుక ఐ మై సెల్ఫ్ షుడ్ హాండిల్ ఆల్ దీస్ థింగ్స్ అని. సో నాకిప్పుడు అట్లా రెండు ఫుల్ టైమ్ పనులు. ఇంటి పని, బయటి పని. ఆఫీసులో ఉంటే బాబు గురించి దిగులు. కేర్ తీసుకోలేక పోతున్నానని. ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు ఆఫీస్ ఫోన్ల ప్రెషర్. రోజురోజుకి ఈ ఒత్తిడి నాలో పెరిగిపోతూ పోయింది. ఇది కాక నీ డబ్బు నా డబ్బు అని గొడవలు. ఒకరోజు ఇక అర్థమైపోయింది ఈ రెండు పడవల ప్రయాణం ఇక సాగించలేనని. అదీగాక తనెప్పుడూ అంటుండేవాడు ఏం తెచ్చావ్ నువ్వు అని. ఉద్యోగం మానేస్తే నేనేం తెస్తున్నానో అర్థమైపోతుంది కదా అనిపించింది. సో అట్లా జాబ్ వదిలేసా. ఎనీ వే అయాం హ్యాపీ నౌ. కానీ అది నిజమైన సంతోషమా అని అడిగితే కాదనే చెప్పాలి. మన తల్లిదండ్రుల తరం మారి ఆడపిల్లలు చదువుకోవాలని కొడుకులతో సమానంగా చదువు చెప్పించింది. కానీ చూశారా మగవాడు మారలేదు. మగవాడి తల్లిదండ్రుల పాత్ర మారలేదు. ఇప్పుడు మనకు అభ్యుదయం పేరిట అదనపు బరువు బాధ్యతలు''.

    నేను లేచి పుస్తకాలు పక్కన పెట్టి పక్క సరిచేస్తూ అన్నాను. "కల్పనగారూ నేను ఉద్యోగం వదలాలనుకున్నప్పుడు కేవలం అది నా సమస్యగానే మాట్లాడేవారు ఇంట్లో అందరూ. అతను వదలాలా నేను వదలాలా అనే ప్రశ్నకు తావే లేదు. మగవాడు ఇంట్లో ఉండగలడా? చర్చలు మొదలయ్యాయంటే గెలిచేది ఉద్యోగం పురుషలక్షణం అనే వాదనే. వీగిపోయేది మనమే.

    మానస అని నా స్నేహితురాలు... లా చేసిం ది. ప్రముఖ పత్రికలో పని చేసేది. పాప పుట్టాక ఏడాదిన్నర ఇంట్లో ఉండింది. భర్త లెక్చరర్. అతనిది నైట్ కాలేజి. ఇక పాపని నువ్వు చూసుకో అని తను జాబ్లో జాయినయ్యింది. తనకి ఆ జాబ్ అంటే ఎంతో ఇష్టం. అతనికి ఆ అమ్మాయి జాబ్ చేయడం అయిష్టం. అతను యేవో ప్రజా సంఘాలతో కలిసి పని చేస్తాడు. మీటింగులు అవీ ఇవీ ... అన్నిటికీ బిడ్డ అడ్డం. తను ఒకరోజు నాతో చెప్పింది బాగా నడుస్తూ ఉండిన పాప తను ఆఫీస్‌కి వెళ్లడం మొదలుపెట్టిన తరువాత మళ్లీ గోడలు పట్టుకుని నడవడం మొదలు పెట్టిందట. చివరికి ఒక రోజు జాబ్ వదిలేద్దాం అని నిర్ణయించుకొని భర్తతో చెప్పేసింది. అన్ని రోజులు ఎలా వెళ్తున్నావ్ ఏం తింటున్నావ్ అని అడగని భర్త రిజైన్ చేసి వచ్చే రోజు మాత్రం కాల్ చేసి అడిగాడట ఎలా వస్తున్నావ్ జాగ్రత్తగా రా అని''.

    ఇప్పుడు ఆ అమ్మాయికి రెండో బిడ్డ. ఆ బాబుకి ఏ ఏడో ఎనిమిదో వచ్చేలోపు ఆ అమ్మాయికి ముప్పై ఎనిమిదో ఎంతో వస్తాయ్. తను అంటుంది అపుడిక ఉద్యోగం చేసే ఉత్సాహం శక్తి నాకూ ఉండవు, ఇచ్చేవాడూ ఉండడు అని. ఆ రెండో బిడ్డ కావాలనుకున్నది కూడా అతనే, ఆ అమ్మాయి కాదు ... ఏంటో కల్పనా, పెళ్లయి అన్నేళ్లు పెరిగిన ఇంటిని వదిలి ఎక్కడికో వస్తాం. వచ్చిన చోటు ఒక్కోసారి యుద్ధవేదిక అయి మనకోసం ఎన్నాళ్ల నుంచో కాచుకుని ఉన్నట్లు దాడి చేస్తుంది. పైగా విసిరేసినట్లు ఎక్కడో ఉద్యోగాలు, హోం సిక్‌నెస్ పెరుగుతుంది. చివరికి ఇంటి పేరు ఊరి పేరు మారి ఊరూపేరూ లేని వాళ్లం అయిపోతాం. అదొక్కటేనా? శరీరంలో ఎన్ని మార్పులో. మాటిమాటికీ హార్మోన్స్ తేడాలు. ఒక్కోదశలో ఒక్కో మార్పు.

ఒళ్లు గుల్ల చేసి వదిలి వెళ్లే దిగుళ్లు, ఖాళీలు ఎన్నో. ఇంకో తమాషా చెప్పేదా కల్పనా. నేనో బ్లాగ్ ఓపెన్ చేసుకున్నాను ఈ మధ్య. అందులో ఆక్యుపేషన్ కాలమ్ ఉంటుంది కదా. ఫస్ట్ చాలా అనాలోచితంగా ప్రొఫెసర్ అని రాశాను. జాబ్ వదిలేసిన దాన్ని నేనెలా ప్రొఫెసర్ని కాగలనని తర్వాత అనిపించింది. అట్లా అని హౌస్‌వైఫ్ అని రాయడానికి మనస్కరించలేదు. నేను డాక్టరేట్ సంపాదించిన గోల్డ్‌మెడలిస్ట్‌ని. ఈ కాంపిటిటివ్ ప్రపంచంలో పోటీపడి ఉద్యోగం సాధించుకున్నదాన్ని. నేనెట్లా ఒట్టి హౌస్ వైఫ్‌ని అనుకోగలను? పోనీ పోష్‌గా హోం మేకర్ అనుకుందామన్నా నాకు నేనే ఎందుకు ఇంటి పనిచేసే దానిగా ఒక పేరుని ఇచ్చుకోవాలి! అయినా మగవాడికి లేవేం హౌస్ హస్బెండ్ లాంటి పేర్లు. ఎట్ లీస్ట్ హోం మేకర్ అనే మాటైనా.''

    కల్పన నవ్వింది. "నాదీ సేమ్ ప్రాబ్లం. నేను ఇంజనీర్‌ని. ఇవాళ వెళ్లినా ఏడాదికి పాతిక లక్షలు సంపాదించగల దాన్ని. నన్ను నేను నార్మల్ హౌస్‌వైఫ్ అనుకోడానికి ఏదో ఇగో అడ్డం వస్తుంది. అందుకే ఆ గ్యాప్ ఫిల్ చేయడానికి ఏదో ఒకటి చేయాలని బాబు స్కూల్‌కి వెళ్లిన సమయంలో తంజావూర్ ఆర్ట్, ఇకబెన, భరతనాట్యం అవీ ఇవీ నేర్చుకుంటున్నా. ఇదిగో వేల్యూ ఆడింగ్ ఉంటుందని ఈ ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో చేరా. ఎట్ లీస్ట్ ఇకబెన పూర్తి చేయగలిగి సర్టిఫికెట్ సంపాదించగలిగితే ఇంటి నుండే ఏదో ఒకటి చేద్దామని. నా లైఫ్‌కి లగ్జరీ ఇవ్వడానికి నెలకో ఐదు వేలు సరిపోవా ... అతని ముందు చేయి చాచకుండా... ఇట్లా ఏవో కొన్ని ప్రయత్నాలు.'' "కల్పనా, నువ్వూ నేనూ పిల్లల కోసమని ఇష్టమైన ఉద్యోగాల్ని వదులుకున్నాం.

    కష్టమనిపించినా ఇది గుడ్డిలో మెల్ల. అటు బయటిపని వదలాలన్నా వదలలేక, ఇంట్లో పని చేసుకోలేక చేతిసాయం కాదు కదా మాటసాయం కూడా చేయని మగవారితో మల్టీపర్పస్ వర్కర్‌లై చన్నీళ్లకు వేణ్ణీళ్లవుతున్న ఇల్లాళ్లెందరో కదా. దిగులేస్తుంది కల్పనా ... ఇది ఏ పురోగమనానికి తిరోగమనం! నేను నువ్వు ఇంకా మనలాటి వారే నా స్నేహితులు మాధవి, నాగమణి, వినయ. అందరం రెండు పడవల ప్రయాణీకులమే. అటో కాలు, ఇటో కాలు. ఎప్పుడు పడిపోతామో! ఎప్పుడు ఇక నా వల్ల కాదని అన్నేళ్లు కష్టపడి సాధించిన ఉద్యోగపు పడవను తన్నేస్తామో. తన్నలేని వాళ్లం ఎప్పుడు రోగాలపాలు, మానసిక వెతలపాలు పడిపోతామో. ఒక్కోసారి ఆడపిల్లలకి చదువెందుకు అనిపిస్తుంది కూడా''. కల్పన నిట్టూరుస్తూ అంది "లేదు సుధీరా ... అమ్మాయిలు ఖచ్చితంగా చదువుకోవాలి. ఎందుకంటే కనీసం ఏ పడవను తన్నాలనే డెసిషన్ మేకర్స్‌మి మన జీవితానికి మనమే అవుతాం కదా''.

    తెల్లవారబోతుంది కాబోలు. పక్షులు కిలకిలారింపులు మొదలుపెట్టాయి. కిటికీ దగ్గరకు వెళ్లి నిలుచున్నాను నెమళ్ల కోసమని. చంద్రుడు గతం ఖాతాలోకి వెళ్లిన అనుభవంలా మసకబడ్డాడు. కల్పన కాఫీ కప్పు అం దిస్తూ కిటికీకి మరో అంచున నిలబడి "మీ నిన్నటి నిదురను నాకు అంకితం ఇచ్చినందుకు బోలెడు కృతజ్ఞతలు'' అంది. నవ్వి "కృతజ్ఞతలు చెపుతున్నారా మరైతే సేమ్ టు యు'' అన్నాను. కాఫీ పరిమళపు ఆవిరులు మీదుగా ఒక తల్లి నెమలి బిడ్డను వెంటేసుకుని నడుస్తూ వస్తోంది. ముద్దుగా అందంగా ఉంది. ఇద్దరం చూస్తూ నిలుచున్నాం.

(ఆదివారం ఆంధ్రజ్యోతి 26 జూన్ 2011 సంచికలో ప్రచురితం)

Comments